W niedzielę, 25 lipca br., w Augustowie Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk weźmie udział w obchodach 100. rocznicy odznaczenia przez Marszałka Józefa Piłsudskiego Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz przybycia do Augustowa 1. Pułku Ułanów Krechowieckich im. płk. B. Mościckiego.


Uroczystości rozpoczną się przed budynkiem Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Długoterminowej (w okresie międzywojennym mieściło się tu dowództwo 1. Pułku Ułanów Krechowieckich i klub oficerski) od odsłonięcia i poświęcenia tablicy upamiętniającej żołnierzy 1. Pułku Ułanów Krechowieckich im. płk. Bolesława Mościckiego. Następnie uczestnicy obchodów złożą wspólną wiązankę kwiatów.


O godzinie 12:00 w kościele pw. Matki Boskiej Częstochowskiej (dawnym kościele garnizonowym 1. Pułku Ułanów Krechowieckich) zostanie odprawiona Msza Święta w intencji oficerów i szeregowych 1. Pułku Ułanów Krechowieckich im. płk. Bolesława Mościckiego oraz żołnierzy Augustowskiego Obwodu Armii Krajowej.


Po Eucharystii uczestnicy przejdą na plac nieopodal kościoła, gdzie znajduje się pomnik upamiętniający żołnierzy 1. Pułku Ułanów Krechowieckich im. płk Bolesława Mościckiego poległych w walce o wolność Polski oraz pomnik żołnierzy Armii Krajowej poległych i pomordowanych przez Gestapo, NKWD i UB w latach 1939 – 1956. W tym miejscu okolicznościowe przemówienie wygłosi m.in. minister Kasprzyk. Obchody rozpoczną się od symbolicznego przekazania tradycji Krechowieckich młodemu pokoleniu – Oddział Przygotowania Wojskowego otrzyma symboliczną lancę ułańską z proporczykiem w barwach krechowieckich – amarantowo-białych. Po czym Szef UdSKiOR wręczy osobom szczególnie zasłużonym Medale „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria”.


Obchody zakończy apel pamięci, salwa honorowa oraz złożenie kwiatów przy pomnikach.

 

25 lipca 2021 r., Augustów
            godz. 11:30 – tablica przed budynkiem Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Długoterminowej, ul. Pułku Ułanów Krechowieckich 17,
            godz. 12:00 – Msza św., Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, Al. Wyszyńskiego 2A,
            godz. 13:00 – Apel Pamięci przy pomniku 1 Pułku Ułanów Krechowieckich oraz pomniku żołnierzy Augustowskiego Obwodu Armii Krajowej.
---
1. Pułk Ułanów Krechowieckich im. płk. Bolesława Mościckiego
Według tradycji pułkowej był on najstarszym pułkiem ułanów jazdy polskiej. Swoją nazwą i barwami sięgał do lat 1776–1792-1794, gdy istniał 1. Pułk Ułanów Nadwornych.W latach 1815-1831 wchodził w skład wojsk Królestwa Polskiego, jako 1. Pułk Ułanów Królestwa Kongresowego brał udział w powstaniu listopadowym. Pułk odtworzono również na Węgrzech, gdzie walczył w powstaniu węgierskim w latach 1848–1849.Początkiem kolejnego odtworzenia Pułku był nabór ochotników do dwóch szwadronów jazdy w grudniu 1914, w ramach Legionu Puławskiego. Pod koniec stycznia 1916 r. wzrosła na tyle liczebność szwadronów, że zostały przekształcone w Polski Dywizjon Ułański Brygady Strzelców Polskich. 23 marca 1917 dywizjon został zaprzysiężony według tekstu własnej (nie rosyjskiej) roty przysięgi, wyodrębniającej go z wojsk rosyjskich. Od 19 lipca 1917 r. dowódcą pułku został płk Bolesław Mościcki - wielki patriota, budowniczy idei polskości i polskiego honoru.


Pułk na całą Europę zasłynął bitwą po Krechowcami koło Stanisławowa na terenie dzisiejszej Ukrainy. Walczył w składzie wojsk rosyjskich i dostał zadanie opóźnienia natarcia niemieckiego o godzinę. Opóźnił o pół dnia, a ponieważ nie miał artylerii, płk Mościcki ułożył wręcz szaleńczą strategię – sześć razy szarżował na kolumny niemieckie, wprowadzając wśród nich zamęt. Tą walką Polacy zdobyli uznanie nie tylko Rosjan, ale też Niemców i całej Europy, zaś na pułk spadł deszcz orderów. W 1918 roku pułk, już z nazwą Krechowiecki, wszedł w skład formowanego na Białorusi I Korpusu Polskiego.
Rozwiązany w maju 1918 r., został odtworzony na podstawie decyzji Rady Regencyjnej w listopadzie tegoż roku. Od grudnia 1918 do sierpnia 1919 brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej, gdzie wsławił się obroną Gródka Jagiellońskiego, czym przyczynił się do powodzenia odsieczy Lwowa. Brał udział w objęciu Pomorza Gdańskiego, we władanie Rzeczypospolitej i 10 lutego 1920 w jej zaślubinach z morzem. W wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1920 prowadził zwycięskie walki w Koziatyniu, z armią konną Budionnego pod Wołodarką, Korosteniem, Zamościem i Ostrogiem, nad Słuczą, Bugiem, Styrem i Horyniem. Po zakończeniu wojny, na wiosnę 1921 roku, zajął stare carskie koszary w Augustowie, w których stacjonował do roku 1939.


W kampanii wrześniowej, w składzie Suwalskiej Brygady Kawalerii, walczył pod Zambrowem, Zalesiem, Dąbrową Wielką, Olszewem. Szlak bojowy zakończył pod Kockiem 6 października 1939 r. Odtworzony podczas formowania Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Po wyjściu Armii Polskiej z ZSRR wszedł w skład 2. Brygady Czołgów; przekształcony początkowo w 5. batalion czołgów, a następnie w 1. pułk kawalerii pancernej. We wrześniu 1942 r. razem z brygadą, skierowany do Iraku, gdzie szkolił się do października 1943 r. Po powrocie do Palestyny otrzymał czołgi Sherman, a ostatecznie szkolenie zakończył w grudniu 1943 r. w Egipcie. W tym czasie wrócił do swojej tradycyjnej nazwy.W kampanii włoskiej walczył w składzie 2. Brygady Pancernej. W bitwie o Monte Cassino i Piedimonte San Germano był w odwodzie brygady. Walczył czynnie w bitwie o Ankonę, przełamywał Linię Gotów i zdobywał Bolonię. Został rozformowany z pozostałymi jednostkami 2. Korpusu Polskiego, w 1947 roku. Pułk odtworzono również w składzie Armii Krajowej. Walczył w Puszczy Augustowskiej, podczas Akcji „Burza”.


W piątek, 23 lipca br., w Pruszkowie Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk weźmie udział w prezentacji książki „Wychodząc z cienia. Historia Bolesława Pajączka ps. Groźny” wydanej przez Muzeum Dulag 121 oraz w spotkaniu, w czasie którego odbędzie się wykład dr. hab. Patryka Pleskota „Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie (1946-1955) – bezprawne narzędzie komunistycznej władzy w Polsce”.

 

Następnie minister Kasprzyk odznaczy medalami „Pro Patria” osoby szczególnie zasłużone dla Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Pruszkowie. W programie zaplanowane jest również przemówienie Szefa UdSKiOR.

 

23 lipca 2021 r., Pruszków

            godz. 17:00 – Starostwo Powiatowe w Pruszkowie, ul. Drzymały 30.

---

Bolesław Pajączek ps. „Groźny” – zmarły w 2007 r.  mieszkaniec Pruszkowa, który w latach 1939-1949, jako żołnierz tajnych zbrojnych organizacji niepodległościowych ZWZ-AK, BCh, ROAK, WiN i KWP, walczył najpierw z niemieckim okupantem, a następnie z sowieckim reżimem na terenie powiatu kozienickiego. Był także ofiarą komunistycznego aparatu terroru.

 

Publikacja „Wychodząc z cienia. Historia Bolesława Pajączka ps. „Groźny” wydana nakładem Muzeum Dulag 121 pragnie przypomnieć losy bohatera lokalnej historii, który był jednym z inicjatorów powstania Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Pruszkowie, wieloletnim członkiem asysty pocztu sztandarowego, a także instruktorem Miejsc Pamięci Narodowej i pomników w czasie rajdów historyczno-patriotycznych „Szlakiem Naszej Historii” organizowanej przez SPK i SZŻAK.

 

Książka powstała na podstawie rękopisu Bolesława Pajączka oraz w oparciu o przeprowadzoną kwerendę w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie i Kielcach. Ponadto, publikacja została wzbogacona o obszerny kontekst historyczny, który pomaga zrozumieć czytelnikowi losy Bolesława Pajączka na tle epoki, w której przyszło mu żyć i walczyć.