Przedwojenny mundur Związku Harcerstwa Polskiego był czymś więcej niż strojem organizacyjnym. Symbolizował przynależność do wspólnoty, równość, odpowiedzialność i gotowość do służby. Mundur łączył młodzież pochodzącą z różnych środowisk społecznych, przypominając, że harcerskie ideały i braterstwo obowiązują niezależnie od pochodzenia czy statusu materialnego. Szczególne znaczenie miał mundur instruktorski, noszony przez drużynowych i hufcowych odpowiedzialnych za wychowanie kolejnych pokoleń harcerzy.
Po raz pierwszy publicznie, obok siebie, zaprezentowano dwa wyjątkowe przedmioty: oryginalną kurtkę instruktorską z lat 30. XX wieku oraz jedyną znaną, niezwykle wierną rekonstrukcję przedwojennego munduru ZHP.
To niezwykłe zestawienie, które wzbudziło zainteresowanie środowisk harcerskich, historycznych i rekonstrukcyjnych, było głównym tematem konferencji prasowej zorganizowanej przez Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego oraz Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Wzór munduru wprowadzony w połowie lat 30. XX wieku wyróżniał się elegancką marynarką noszoną z krawatem, charakterystycznymi krótkimi spodniami oraz getrami. Do dziś zachował się niezwykle rzadki, oryginalny frencz instruktorski z tego okresu, należący do Wojciecha Niederlińskiego – przedwojennego harcmistrza, a później komendanta Śląskiej Chorągwi Szarych Szeregów.
Przechowywana w zbiorach Muzeum Harcerstwa w Warszawie kurtka jest cennym świadectwem wyglądu, jakości wykonania i symboliki przedwojennego umundurowania harcerskiego. Jej zachowanie pozwala nie tylko odtworzyć wygląd munduru, ale także lepiej poznać stosowane wówczas rozwiązania konstrukcyjne i materiały.
Na podstawie zachowanego oryginału, a także archiwalnych dokumentów i fotografii, Jakub Dudzik, instruktor harcerski z Elbląga, podjął się odtworzenia historycznego wzoru. Jego celem nie było jedynie stworzenie stroju inspirowanego przedwojennym mundurem, lecz możliwie wierne odwzorowanie jego konstrukcji, materiałów i detali.
Prace nad poszczególnymi elementami rekonstrukcji wymagały zaangażowania specjalistów różnych rzemiosł – krawca, szewca, kaletnika, czapkarza oraz grawera. Odtworzono nie tylko ogólny wygląd munduru, ale również jego rozwiązania konstrukcyjne i zastosowane materiały, zgodnie z zachowanymi źródłami.
W efekcie powstał strój będący wierną rekonstrukcją munduru instruktorskiego ZHP z okresu międzywojennego.
Rekonstrukcja jest nie tylko efektem pracy rekonstrukcyjnej, ale również świadectwem przedwojennej tradycji harcerskiej. Pokazuje, jak dużą wagę przywiązywano wówczas do formy, jakości wykonania oraz symboliki munduru. Dzięki niej współcześni odbiorcy mogą lepiej zrozumieć jeden z ważnych elementów przedwojennego harcerstwa i zobaczyć, jak wyglądało umundurowanie instruktorów ZHP przed II wojną światową.
Mundur zostanie po raz pierwszy publicznie zaprezentowany 11 listopada podczas Parady Niepodległości w Gdańsku.
Odtwórca munduru, Jakub Dudzik, miał również okazję zaprezentować swoją rekonstrukcję Lechowi Parellowi, Szefowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Spotkanie było okazją do przedstawienia historii munduru, procesu jego odtworzenia oraz znaczenia przedwojennej tradycji harcerskiej.
