Szlak bojowy żołnierzy 1. Polskiej Dywizji Pancernej pod dowództwem gen. Stanisława Maczka wiódł przez Francję, Belgię, Holandię i Niemcy. Sformowana w Szkocji dywizja latem 1944 roku rozpoczęła walki na froncie zachodnim, zapisując ważną kartę w historii polskiego oręża.
Szczególne miejsce w historii działań 1. Polskiej Dywizji Pancernej zajmuje współpraca z wojskami kanadyjskimi. Polscy i kanadyjscy żołnierze walczyli ramię w ramię, przemierzając szlak bojowy prowadzący przez Normandię, Belgię i Holandię aż do Niemiec. Wspólna walka, doświadczenia frontowe i poniesione ofiary stały się fundamentem trwałego braterstwa broni, które do dziś pozostaje ważnym elementem pamięci historycznej obu narodów.
Symbolicznym wyrazem tej przyjaźni jest Pomnik Przyjaźni Żołnierzy Polskich i Kanadyjskich, znajdujący się przed Ambasadą Kanady w Warszawie. Tworzą go dwa głazy – polski i kanadyjski – symbolizujące więź między narodami oraz wspólną pamięć o żołnierzach, którzy walczyli podczas II wojny światowej. Pod pomnikiem odbyła się uroczystość upamiętniająca braterstwo broni żołnierzy polskich i kanadyjskich, wzięli w niej udział przedstawiciele obu państw oraz organizacji i stowarzyszeń patriotycznych.
Zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, minister Michał Syska, podkreślił, że wspólne doświadczenia wojenne stały się fundamentem trwałej przyjaźni obu narodów. Przypomniał o współpracy polskich i kanadyjskich żołnierzy na frontach II wojny światowej, udziale kanadyjskich lotników w misjach zaopatrujących Powstanie Warszawskie oraz wsparciu, jakiego Kanada udzielała Polakom na uchodźstwie. Jak zaznaczył minister: „W tej próbie Polska i Kanada stanęły po tej samej stronie, po stronie wolności, godności człowieka i suwerenności narodowej”. Podkreślił, że „Wspólna krew przelana na polach bitew była początkiem przyjaźni, która trwa do dziś”.
Minister podkreślił współczesny wymiar relacji polsko-kanadyjskich, wskazując na współpracę w ramach NATO oraz wspólne przywiązanie do demokracji, praw człowieka i wolności. Zaznaczył, że wartości, o które walczyli żołnierze podczas II wojny światowej, pozostają aktualne i wymagają ochrony przez kolejne pokolenia.
Na zakończenie Zastępca Szef Urzędu zaznaczył, że wojenne braterstwo broni przerodziło się w braterstwo wspólnych wartości i celów. Podkreślił, że pamięć o przeszłości powinna być zobowiązaniem do dalszego umacniania przyjaźni między oboma narodami. „Niech dzisiejsza uroczystość będzie nie tylko hołdem dla naszej wspólnej przeszłości, ale także przypomnieniem o naszej wspólnej odpowiedzialności za przyszłość” – powiedział.
Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów pod pomnikiem Przyjaźni Żołnierzy Polskich i Kanadyjskich. Był to wyraz hołdu dla żołnierzy, którzy wspólnie walczyli podczas II wojny światowej, oraz przypomnienie o poświęceniu, braterstwie broni i trwałych więziach łączących Polskę i Kanadę.
