Powstał nowy, niezwykle cenny portal „Z archiwów środkowoazjatyckich”, który otwiera dostęp do około 3,5 tys. dokumentów dotyczących losów Polaków deportowanych przez władze sowieckie do Azji Środkowej. Materiały pochodzą z archiwów Kazachstanu, Uzbekistanu i Kirgistanu. Stanowią ważne świadectwo historii osób, które w wyniku represji sowieckich zostały wyrwane ze swoich domów i rodzinnych stron.
Serwis został stworzony we współpracy Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku oraz Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Wśród udostępnionych materiałów znajdują się dokumenty dotyczące deportacji, losów obywateli II Rzeczypospolitej, a także historii Armii Andersa i Polaków, którzy po dramatycznych doświadczeniach zesłania próbowali odnaleźć drogę do wolności.
Szczególne znaczenie zgromadzone materiały mają dla pamięci o Sybirakach – osobach, które doświadczyły deportacji, przymusowego osiedlenia, pracy w niezwykle trudnych warunkach, głodu, chorób, rozłąki z najbliższymi i życia z dala od ojczyzny. Dla wielu rodzin zesłanie oznaczało utratę domu, majątku i poczucia bezpieczeństwa. Wśród deportowanych były całe rodziny – kobiety, dzieci, osoby starsze i osoby chore, które musiały stawić czoła warunkom, do których nikt nie był przygotowany.
Wielu zesłańców, mimo dramatycznych warunków, starało się zachować język, tradycje, religię i pamięć o Polsce. Dla kolejnych pokoleń ich wspomnienia i dokumenty pozostają ważną częścią historii rodzinnej oraz historii naszego kraju.
Ważną funkcją portalu jest również wyszukiwarka wykorzystująca sztuczną inteligencję. Dzięki niej dokumenty można przeszukiwać zarówno w języku polskim, jak i angielskim. To rozwiązanie może ułatwić dotarcie do materiałów nie tylko historykom i badaczom, ale także osobom poszukującym informacji o losach swoich przodków.
Portal „Z archiwów środkowoazjatyckich” jest kolejnym ważnym krokiem w odkrywaniu i dokumentowaniu tych historii.
Dokumenty są dostępne pod adresem: Z archiwów środkowoazjatyckich
