22 lipca 1942 roku Niemcy rozpoczęli likwidację getta warszawskiego, ogłaszając przesiedlenie Żydów „na Wschód”. W rzeczywistości wywozili ich do obozu zagłady w Treblince, gdzie byli mordowani w komorach gazowych. Było to częścią akcji „Reinhardt”, której celem była zagłada ludności żydowskiej zamieszkującej Generalne Gubernatorstwo.
W 84. rocznicę tych tragicznych wydarzeń ulicami Warszawy przeszedł Marsz Pamięci. W obchodach, poświęconych ofiarom brutalnej akcji eksterminacyjnej, podczas której w ciągu niespełna dwóch miesięcy zamordowano blisko 300 tysięcy Żydów z getta warszawskiego, uczestniczył Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych minister Lech Parell. Przed rozpoczęciem Marszu Pamięci Szef Urzędu złożył wiązankę kwiatów przed Pomnikiem Umschlagplatz, oddając hołd ofiarom deportacji z getta warszawskiego do obozu zagłady w Treblince.
Tegoroczny marsz miał szczególny wymiar, ponieważ 22 lipca – dzień rozpoczęcia „Grossaktion” w 1942 roku – przypadł w tym roku w wigilię Tisza be-Aw, dnia symbolizującego w tradycji żydowskiej największe katastrofy narodowe i żałobę. Taki sam zbieg dat miał miejsce również w 1942 roku, co nadało tegorocznym obchodom dodatkowy, symboliczny charakter.
Piętnasty Marsz Pamięci został poświęcony kobietom warszawskiego getta. Matki, córki, siostry, żony, przyjaciółki i opiekunki każdego dnia podejmowały ogromny wysiłek, by podtrzymać życie rodzinne i społeczne w warunkach głodu, przemocy, przesiedleń oraz postępującej Zagłady. Ich codzienna troska o najbliższych, praca, odwaga, zaradność i zaangażowanie w niesienie pomocy innym stanowiły jeden z fundamentów walki o przetrwanie za murami getta.
Fot. Jakub Skoneczny/UdSKiOR
