Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady obchodzony jest w Polsce 14 czerwca. Tego dnia w 1940 roku Niemcy skierowali z Tarnowa do KL Auschwitz pierwszy transport więźniów politycznych, złożony z 728 Polaków. Wśród nich byli żołnierze kampanii wrześniowej, członkowie podziemnych organizacji niepodległościowych, gimnazjaliści i studenci, a także niewielka grupa polskich Żydów. Dzień ten uznawany jest za początek funkcjonowania obozu.
Na terenie Muzeum Więzienia Pawiak odbyły się uroczystości upamiętniające, współorganizowane przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W wydarzeniu udział wzięli Szef Urzędu minister Lech Parell, reprezentujący Prezesa Rady Ministrów, oraz Zastępca Szefa Urzędu minister Michał Syska.
W trakcie uroczystości odbyła się ceremonia wręczenia Medalu „Pro Patria”. Odznaczenie otrzymał Jacek Tarasiewicz – prezes Klubu Byłych Więźniów Politycznych Obozu Koncentracyjnego Mauthausen-Gusen oraz przedstawiciel w Międzynarodowym Komitecie Mauthausen.
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych minister Lech Parell w swoim przemówieniu zwrócił uwagę na symbolikę wiązu, który znajdował się na dziedzińcu Pawiaka w czasie II wojny światowej.
– W obozach i więzieniach otuchą napawały niekiedy widoki zza drutów czy krat, pozwalały one odsunąć myśli od ponurej rzeczywistości. Dla więźniów Pawiaka takim znakiem nadziei było drzewo rosnące na dziedzińcu. Po wojnie stało się ono znakiem pamięci i zarazem miejscem wymiany informacji o zaginionych i poszukiwanych.
– W ten sposób ten wiąz urósł niepostrzeżenie do rangi narodowego symbolu. Gdy usechł, został zastąpiony przez odlew odtwarzający strukturę kory, wszystkie sęki i załamania. Włożono w to wiele wysiłku, gdyż uznano, że symbole trzeba zachować dla przyszłych pokoleń. Są one wyrazem naszej tożsamości, jak kotwica w trakcie niemieckiej okupacji lub znak „Victorii” w czasach „Solidarności” – podkreślił minister.
Lech Parell przypomniał również, że w Narodowym Dniu Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady wspominamy nie tylko pomordowanych, ale również ocalałych.
– W Narodowym Dniu Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady wspominamy wszystkich pomordowanych, ale także wielu tych, którzy doczekali wyzwolenia, lecz nie potrafili wrócić do normalnego życia. Żyli obok nas – okaleczeni psychicznie i fizycznie, tłumiąc w swoim wnętrzu wielką traumę sprzed lat.
– Przede wszystkim chciałbym podziękować byłym więźniom za odwagę i siłę, by mierzyć się z przeszłością i kultywować pamięć o towarzyszach niedoli – powiedział.
Przed rozpoczęciem uroczystości Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz z prezesem honorowym Stanisławem Zalewskim złożyli wiązankę kwiatów pod pomnikiem Mauzoleum Ofiar Obozów Koncentracyjnych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Do organizatorów wpłynął również okolicznościowy list od Wiceprezesa Rady Ministrów. Jego treść znajduje się poniżej.
Fot. Jakub Skoneczny/UdSKiOR
