Wybierz swój język

Strona głównagodło służby cywilnej
Biuletyn Informacji Publicznej

Więzienie na Radogoszczu, nazywane także obozem więziennym, było w czasie niemieckiej okupacji największym więzieniem w Łodzi (w 1940 roku posiadało nawet swoją filię – podobóz w gospodarstwie Konów, na terenie obecnej dzielnicy Widzew). Przeszło przez nie łącznie około 40 tysięcy osób, w zdecydowanej większości mężczyzn. Wielu z przetrzymywanych okupanci kierowali do innych więzień w regionie łódzkim, obozów pracy karnej oraz obozów koncentracyjnych – głównie do Dachau, Gross-Rosen i Mauthausen-Gusen.

W budynku dawnego więzienia odbyła się „Radogoska Noc Pamięci”, stanowiąca hołd dla ofiar tragicznych wydarzeń z nocy z 17 na 18 stycznia 1945 roku. To właśnie wtedy więzienie stało się niemym świadkiem dramatu. Tuż przed wkroczeniem Armii Czerwonej Niemcy podpalili budynek, a przed jedynym wyjściem ustawili karabin maszynowy. W masakrze zginęło około 1000 osób, ledwie 31 udało się ujść z życiem.

W uroczystościach upamiętniających udział wzięli: Zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Michał Syska, Wicewojewoda Łódzki Grzegorz Majewski i Wiceprezydentka Miasta Łodzi Małgorzata Moskwa-Wodnicka.

W swoim przemówieniu Minister Syska podziękował wszystkim w tym, którzy dalej niosą światło pamięci i dbają to, żeby docierać z nią do kolejnych pokoleń. Wśród takich osób znajdują się pracownicy i pracownice wielu niezwykłych polskich muzeów, w tym Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.

Zastępca Szefa Urzędu przypomniał również o tym, że piekło II wojny światowej i zbrodni takich, jak ta na Radogoszczu, miały swoje źródła w zbrodniczej ideologii:

- Należy przypominać, że wśród tych tysięcy zamordowanych były osoby o konkretnych imionach i nazwiskach, o konkretnych życiorysach, które przekreśliło piekło II wojny światowej. Musimy tę pamięć nieść też jako przestrogę przed tym, do czego mogą prowadzić ideologie oparte na pogardzie do drugiego człowieka, na nacjonalizmie, na rasizmie i antysemityzmie.

Podczas wydarzenia odbyła się również ceremonia wręczenia Medalu „Pro Patria”, przyznawanego w uznaniu zasług w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny. Odznaczenie otrzymali: dr Sebastian Adamkiewicz, kustosz Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi; Małgorzata Moskwa-Wodnicka, Wiceprezydentka Miasta Łodzi; dr Karolina Wanda Rutkowska, społeczniczka z Łowicza; oraz Jacek Wawrzynkiewicz, Dyrektor Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.

Uroczystości zakończył niezwykły występ Chóru Dziecięcego Miasta Łodzi, w czasie którego mury dawnego więzienia wypełniły dźwięki poruszających pieśni i piosenek w języku polskim, angielskim, jidysz i łacinie.

Biuletyn Kombatant

nr 1 (421) styczeń 2026

styczeń2026

Pożegnania

Z głębokim smutkiem zawiadamiam,
że 7 lutego 2026 roku zmarł

ŚP
prof. Oskar Czarnik
 
urodzony 27 grudnia 1937 roku we Lwowie.

Więcej…