Defilada Szacunku przeszła ulicami Warszawy! Hołd Żołnierzom Armii Krajowej oddali przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Wojsko Polskie, mieszkańcy stolicy, rekonstruktorzy i harcerze. To pierwsza taka Defilada, upamiętniająca bohaterstwo Armii Krajowej. Obchody zwieńczyła uroczystość przed Pomnikiem AK i Polskiego Państwa Podziemnego z udziałem Kombatantów, Prezesa Rady Ministrów, Marszałka Sejmu i Marszałek Senatu.
W samo południe Krakowskim Przedmieściem ruszyła Defilada Szacunku, którą otworzyły oddziały Wojska Polskiego, harcerze, poczty sztandarowe i grupy rekonstrukcyjne, odwzorowujące oddziały Armii Krajowej. Honorowe miejsce zajęli w niej także Kombatanci, którzy trasę Defilady przejechali w odrestaurowanym, przedwojennym autobusie, należącym do m.st. Warszawy. Przemarsz spotkał się z żywym zainteresowaniem mieszkańców stolicy i turystów, którzy mieli okazję dowiedzieć się o niezwykłej roli Armii Krajowej w polskiej historii. Defilada przeszła Nowym Światem, przez Plac Trzech Krzyży i zakończyła się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, gdzie odbyła się kolejna część oficjalnych uroczystości państwowych.
W czasie uroczystości przed Pomnikiem odczytany został apel pamięci połączony z ceremonią składania kwiatów. W uroczystości udział wzięli między innymi: Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, Premier Donald Tusk oraz organizatorzy uroczystości – Prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej kpt. Janusz Komorowski i Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell.
W czasie uroczystości głos zabrał Premier Donald Tusk, który przypomniał o znaczeniu Armii Krajowej i jej symboli:
- Znak Polski Walczącej to symbol odwagi, ale nie tylko. To znak odpowiedzialności za Polskę. Objawia się ona gotowością do poświęcenia w imię dobra wspólnego, poszukiwaniem porozumienia i zgody, troską o wspólnotę. Jest to także symbol podporządkowania partykularnych interesów wyższym wartościom.
Premier zachęcił do poszukiwania jedności wszędzie tam, gdzie tylko jest to możliwe:
- Jakże ważne jest, abyśmy, świadomi różnic między nami, potrafili działać razem, tak jak członkowie Armii Krajowej, nie tylko w godzinie próby, […] ale już teraz, każdego dnia, żebyśmy byli jako Polacy mądrzy przed szkodą. Niech dziedzictwo Żołnierzy Armii Krajowej trwa w naszych sercach i niech będzie stałą inspiracją dla nas i przyszłych pokoleń Polaków – mówił w swoim wystąpieniu.
Z wyjątkowym przesłaniem wystąpił także kapitan Janusz Komorowski, Prezes ŚZŻAK:
- W imieniu Żołnierzy Armii Krajowej dziękuję, że powstał akt sprawiedliwości dziejowej – symboliczne upamiętnienie kilkuset tysięcy żołnierzy zbrojnej polskiej konspiracji lat 1939-1945, a nawet w dalszych latach, jakim jest ustanowienie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Ustawa w przestrzeni publicznej zajmuje miejsce szczególne, bo każdego roku w kraju i poza jego granicami będzie przypominać o bohaterskiej walce i niezłomności, ofiarności służbie Polsce, Żołnierzy Armii Krajowej.
- Mieliśmy wiele innych świąt, między innymi to upamiętniające "żołnierzy wyklętych", ale brakowało uhonorowania w formie święta państwowego największej polskiej formacji zbrojnej okupowanej Rzeczypospolitej, a także jednej z największych takich formacji we Europie - podkreślił. - To było wielkie niedopatrzenie, że nie stało się to dużo wcześniej – dodał.
Na obchodach, w imieniu młodego pokolenia, głos zabrał także Maciej Musiał – wnuk Żołnierza AK:
- My, młode pokolenie, stajemy dziś przed Wami – weteranami walk o niepodległość – z najwyższym możliwym szacunkiem i z najgłębszą wdzięcznością. Walczyliście w regularnych oddziałach i w konspiracji, nie szczędziliście swojego zdrowia i swojego życia, bo wiedzieliście, że stawką jest wolność Ojczyzny. Wasza postawa pokazuje nam, że wolność nie jest oczywista. Że rodzi się z odwagi, poświęcenia i woli do działania. To dzięki Wam możemy mieć dziś marzenia i budować nasze szczęście w wolnym i niepodległym państwie.
________
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej został ustanowiony w 2025 roku przez Sejm RP. Projekt ustawy w tej sprawie zgłosiła grupa posłów w porozumieniu z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej. Spotkał się on z pełnym zrozumieniem Sejmu i został przyjęty przez aklamację.
"W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemcy i Rosję Europie, armii, która jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie przez Rzeczpospolitą Polską suwerenności i niepodległości, a której żołnierze po II wojnie światowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego" – brzmi preambuła ustawy.
Święto obchodzone jest 14 lutego – w rocznicę powołania w 1942 roku przez gen. Władysława Sikorskiego Armii Krajowej jako kontynuatorki Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej. AK była konspiracyjną organizacją wojskową stanowiącą integralną część Sił Zbrojnych RP. Podlegała Naczelnemu Wodzowi i Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie.
fot. Barbara Jamrocha, Michał Wiraszka
